Rôl Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol yw annog cyrff cyhoeddus i ystyried canlyniadau hirdymor penderfyniadau, a monitro bod cyrff cyhoeddus yn cydymffurfio â Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol.
Mae Walker eisiau sicrwydd bod y ddeddf yn cael ei chymhwyso i benderfyniadau sy’n ymwneud â seilwaith deallusrwydd artiffisial (AI), a dywedodd y dylid archwilio effeithiau amgylcheddol, cymdeithasol, diwylliannol ac economaidd cyn rhoi caniatâd i brosiectau fynd rhagddynt.
Dywed y dylid atal datblygiadau newydd cyn bod canllawiau a mesurau diogelwch cenedlaethol ar waith.
Dywedodd Walker: “Bydd deallusrwydd artiffisial yn chwarae rhan bwysig yn nyfodol Cymru, a dylem groesawu cyfleoedd ar gyfer arloesi a buddsoddi cyfrifol – ond ni allwn fforddio gwneud penderfyniadau am ganolfannau data mawr newydd heb ddeall y canlyniadau hirdymor yn llawn a chynnwys cymunedau yn uniongyrchol.
“Bydd y datblygiadau hyn yn gosod gofynion sylweddol ar ein hadnoddau ynni a dŵr, gyda goblygiadau i’n hamgylchedd, y cymunedau sy’n byw gerllaw ac i’n hymrwymiadau hinsawdd.”
Mae canolfannau data wedi bod yn ddadleuol ledled y byd, i raddau helaeth oherwydd gofynion pŵer y sglodion sy’n ofynnol gan dechnolegau deallusrwydd artiffisial diweddar.
Dywed Llywodraeth Cymru eu bod yn datblygu polisi cynllunio ar gyfer canolfannau data, ac y byddan nhw yn “cyhoeddi diweddariad cyn diwedd y flwyddyn, gan nodi’r egwyddorion allweddol i arwain eu datblygiad”.
Mewn cyfweliad â ITV Cymru yn gynharach yr wythnos hon, dywedodd y gweinidog menter, Adam Price, fod Llywodraeth Cymru eisiau sefydlu polisi a fyddai’n osgoi rhai o’r problemau a welwyd mewn mannau eraill.
“Mae angen seilwaith digidol, gan gynnwys canolfannau data, ar Gymru’r dyfodol ac ar Gymru heddiw,” meddai.
Fodd bynnag, dywedodd fod gweinidogion eisiau i ddatblygiadau gael eu lleoli mewn ardaloedd lle mae ynni a chapasiti’r grid ar gael, ac osgoi gwrthwynebiad gan y cyhoedd sy’n deillio o bryderon ynghylch defnydd o ddŵr a defnydd o ynni.
“Rydym yn creu fersiwn ‘wedi’i wneud yng Nghymru'” o gyfamod canolfannau data Llywodraeth y DU, ychwanegodd Price, gan ddadlau y byddai fframwaith cliriach o gymorth i fuddsoddwyr a chymunedau lleol.
Mae cyfamod canolfannau data Llywodraeth y DU yn nodi y bydd angen 6GW o gapasiti canolfannau data ar gyfer deallusrwydd artiffisial ar y DU erbyn 2030 er mwyn diogelu budd cenedlaethol y wlad.
Mae’n nodi bod y cyfamod yn gosod disgwyliadau ar ddatblygwyr i leihau’r defnydd o ddŵr i’r eithaf, talu eu “cyfran deg” o gostau ynni, a “darparu buddion i gymunedau lleol”.
Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: “Credwn mewn dull cynaliadwy a chytbwys o ddatblygu canolfannau data. Rydym yn cydnabod bod canolfannau data yn defnyddio llawer iawn o ynni.
“Wrth i’r galw am seilwaith digidol dyfu, mae’n bwysig bod datblygiadau newydd yn defnyddio technolegau a dulliau sy’n lleihau’r defnydd o ynni ac adnoddau i’r eithaf.
“Mae unrhyw ddatblygiad canolfan data arfaethedig yn parhau i fod yn ddarostyngedig i’r system gynllunio bresennol a rheoliadau amgylcheddol, gyda gwiriadau a mesurau diogelu cadarn yn eu lle i sicrhau bod effeithiau amgylcheddol a chymunedol yn cael eu hystyried yn briodol cyn rhoi caniatâd.
“Mae Cymru’n cael ei chydnabod fwyfwy fel lleoliad strategol ar gyfer y seilwaith sydd ei angen i gefnogi’r economi ddigidol.
“Mae gan fuddsoddiad mewn canolfannau data’r potensial i greu cyfleoedd economaidd newydd a chefnogi swyddi medrus.
“Ond mae Llywodraeth Cymru o’r farn bod rhaid i fusnesau, cymunedau a’r economi Gymreig ehangach elwa ar unrhyw fuddsoddiad.”
Sign up for your daily dose of UnWoKe News | Privacy guaranteed | Unsubscribe at any time.







